Tham khảo: Tổng quan tình hình phát triển ngành điện lực của Lào

Tại Diễn đàn về Năng lượng mới , Năng lượng Tái tạo và Sử dụng tăng lượng Tiết kiệm và hiệu quả, trong khuôn khổ Hội nghị ASEAN+3 lần thứ 17 diễn ra ngày 17/2/2023 vừa qua, Bộ Năng lượng và Mỏ Lào đã có bài phát biểu giới thiệu chung về tình hình phát triển điện lực của Lào, trong đó tập trung giới thiệu về Cơ cấu điện lực Lào, Hệ thống truyền tải, Quy hoạch phát triển điện lực Lào 2021-2030, Thách thức phát triển điện lực quốc gia Lào. Chúng tôi xin giới thiệu nội dung chính bài phát biểu như sau:

Cơ cấu ngành điện lực Lào

Tình hình chung

Kể từ năm 1970, Lào xác định mục tiêu chính của ngành phát triển điện lực là tăng thu nhập từ xuất khẩu điện và xóa đói giảm nghèo, từ đó thúc đẩy công suất lắp đặt điện của nước này đạt tốc độ tăng trưởng nhanh, với bình quân hàng năm trăng trưởng khoảng 17%.

Trước năm 2012, Lào chủ yếu phát triển thủy điện. Năm 2015, nhà máy nhiệt điện đầu tiên được xây dựng ở Tây Bắc Lào với công suất lắp đặt 1.878 MW.

Tính đến cuối năm 2022, tại Lào có 93 nhà máy điện, với tổng công suất lắp đặt là 11.661 MW và sản lượng điện lý thuyết là 587,01 tỷ kWh, trong đó thủy điện chiếm 82,5%, nhiệt điện chiếm 16,1% và điện sinh học và điện mặt trời chiếm 1,4%.

Đầu tư điện chủ yếu đến từ chính phủ, liên doanh và khu vực tư nhân.

Thủy điện

Trước năm 2012, phát triển năng lượng của Lào chủ yếu là thủy điện.

Từ năm 1970 đến năm 1975, Lào đã xây dựng 3 trạm thủy điện NamNgum I, Nam Dong và Xelabam với tổng công suất lắp đặt là 32,8 MW, cung cấp điện cho một số khu vực của thủ đô Viêng Chăn và xuất khẩu sang các nước láng giềng.

Năm 2020, tiêu thụ điện từ thủy điện chiếm 92% lượng tiêu thụ điện nội địa của Lào và 70% các dự án thủy điện là các nhà máy thủy điện dòng chảy với hồ chứa nhỏ.

Hệ thống truyền tải điện

Đường dây tải điện trong nước

Hệ thống lưới điện quốc gia của Lào được chia thành 4 phần: Bắc, Trung I, Trung II và Nam, với các đường dây 115kV và 230kV là các tuyến truyền tài điện năng chính.

Tính đến năm 2020, tổng chiều dài đường dây tải điện 230kV là 1002km, tổng chiều dài đường dây tải điện 115kV là 5161km.

Mua bán điện qua biên giới

Tình hình chung:

Lào chủ yếu truyền tải điện cao thế xoay chiều 230kV và 500kV, xuất khẩu sang Thái Lan, Việt Nam, Campuchia và Trung Quốc.

Tính đến năm 2020, tổng chiều dài đường dây tải điện cao thế 500kV là 646km, tổng chiều dài đường dây tải điện 230kV là 500km, tổng chiều dài đường dây tải điện 115kV là 218km, tổng chiều dài đường dây tải điện 35kV trở xuống là 366km, có tổng cộng 33 tuyến đường dây tải điện với tổng chiều dài 1691km.

Đối tác thương mại xuất khẩu điện cụ thể:

Trao đổi điện giữa Lào và Trung Quốc là 60 MW,

Bên cạnh đó, Lào cũng có kế hoạch xuất khẩu điện với các nước láng giềng, các nước ASEAN cụ thể: Myanmar: 600 MW; Thái Lan: 10500 MW, Việt Nam: 5000 MW, Campuchia: 6000 MW, Malaixia: 300 MW, Singapore: 100 MW.

III. Quy hoạch phát triển ngành điện lực Lào giai đoạn 2021-2030

Quy hoạch phát triển nguồn điện

Từ năm 2021 đến năm 2030, Lào có kế hoạch phát triển tổng cộng 104 nhà máy điện với tổng công suất lắp đặt là 13.069 MW, bao gồm 92 nhà máy thủy điện, 9 nhà máy điện mặt trời và 1 nhà máy điện gió, với công suất lắp đặt tương ứng lần lượt là 7.571 MW, 998 MW, và 4.500 MW.

Quy hoạch đường dây truyền tải điện

Từ năm 2021 đến 2025, Lào dự kiến ​​bổ sung mới 52 đường dây tải điện với tổng chiều dài tổng cộng 1702,7km. Trong đó, bổ sung mới 4 đường dây 500kV với tổng chiều dài 387km, bổ sung mới 8 đường dây 230kV với tổng chiều dài 321km. Bên cạnh đó,  sẽ xây dựng mới 35 đường dây tải điện 115kv, với tổng chiều dài 859km, bổ sung mới 5 đường dây tải điện 22kV, với tổng chiều dài 136km.

Từ năm 2026 đến năm 2030, dự kiến ​​bổ sung thêm 21 đường dây truyền tải điện mới với tổng chiều dài 1637km. Trong đó, bổ sung mới 3 đường dây 500kV với tổng chiều dài 570km, 8 đường dây tải điện 230kv, với tổng chiều dài 600km, 10 đường dây tải điện 115kV với tổng chiều dài 467km.

Thách thức Phát triển điện lực quốc gia Lào

Công ty Điện lực Lào (EDL) chịu trách nhiệm hoạch định đường lối phát triển phát triển, triển khai và vận hành toàn bộ ngành điện lực tại Lào. Công ty này là một công ty nhà nước và là nhà điều hành duy nhất đối với ngành điện lực ở Lào.

EDL đã ký các hợp đồng mua bán điện có tính ràng buộc (hợp đồng mua bán) với nhiều chủ đầu tư dự án thủy điện, nhưng hầu hết giá điện xuất khẩu của EDL đều ở trong tình trạng thấp hơn giá mua điện, một số dự án điện không đảm bảo hiệu quả kinh tế trong sản xuất và truyền tải điện.

Hầu hết các nhà máy thủy điện nội địa của Lào đều có công suất điều tiết hạn chế, dẫn đến việc mua điện không tương xứng với nhu cầu sử dụng điện, thường xuất hiện tình trạng dư thừa điện vào mùa mưa, thiếu điện vào mùa khô, khiến mùa khô cần phải trông chờ vào nhập khẩu điện. Hơn nữa, hầu hết các dự án quy mô lớn, chất lượng cao đều phát điện để xuất khẩu, chưa phục vụ, đáp ứng được nhu cầu sử dụng điện trong nước.

Tổng hợp