Thời gian gần đây, Chính phủ Lào đã triển khai một số chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế số quan trọng, bao gồm Tầm nhìn phát triển kinh tế số 20 năm (2021-2040, Chiến lược phát triển kinh tế số 10 năm (2021-2030), Kế hoạch quốc phát triển kinh tế số 5 năm (2021-2025). Quá trình số hóa của Lào tuân theo ba “số” gồm: Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số.
Quá trình chuyển đổi số tại Lào
Việc tăng tốc quá trình chuyển đổi số của Lào được cho là bắt đầu từ thời điểm Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith phát biểu về vấn đề này, trong đó ông nhấn mạnh, trong công cuộc xây dựng kỹ thuật số của Lào, cần khẩn trương tập trung thay đổi, đột phá tư duy và hình thành nhận thức thống nhất, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước, phát huy sự tham gia của các tổ chức chính trị trong toàn xã hội, nâng cao nhận thức của cấp ủy, cơ quan đảng bộ các cấp. Theo đó, Lào cần tập trung phát triển công nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông, viễn thông, an ninh mạng, nhà máy tự động hóa, ngân hàng điện tử, thương mại điện tử, nông nghiệp số, du lịch số, văn hóa số, y tế số, giáo dục số, đẩy nhanh chuyển đổi số của các cơ quan Đảng và Nhà nước, nâng cao hiệu quả và hiệu suất quản lý và dịch vụ của các tổ chức. Đồng thời, tập trung thúc đẩy và mở rộng hợp tác với các quốc gia chiến lược, cũng như các kết nối khu vực và quốc tế, học hỏi kiến thức, kinh nghiệm và đầu tư từ nước ngoài để thúc đẩy quá trình số hóa của Lào. Thu hút và tranh thủ các nguồn lực quốc tế hiệu quả, hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, đổi mới công nghệ và kinh doanh của các doanh nhân khởi nghiệp, đồng thời đổi lấy công nghệ từ các nước khác.
Chủ tịch Thongloun Sisoulith cũng nhấn mạnh thêm, rằng chuyển đổi số là làn sóng toàn cầu trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư hay “Cách mạng Công nghiệp 4.0”. Vì vậy, Lào cũng cần thực hiện chuyển đổi số để theo kịp làn sóng phát triển toàn cầu, nếu trì hoãn, sự phát triển của đất nước sẽ chậm lại, thậm chí suy thoái, biến Lào thành một nước hoàn toàn lạc hậu.
Ngày 02/6/2023, Chủ tịch nước Lào đã ban hành Sắc lệnh số 082 về việc thành lập Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số, do Thủ tướng Chính phủ làm Chủ tịch, Bộ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông làm Phó Chủ tịch thường trực. Đây là cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của Lào và là sứ mệnh chính trị quan trọng của ngành công nghệ và truyền thông, nhằm hỗ trợ số hóa toàn diện xã hội, kinh tế và chính phủ.
Ngành công nghệ và truyền thông Lào cũng đang tích cực thúc đẩy quá trình số hóa, áp dụng nhiều công cụ văn phòng và viễn thông điện tử khác nhau, như email, G-Chat , G-Share và G-Drive, để thiết lập một hệ thống quản lý chính phủ kỹ thuật số hiệu quả. Chính phủ cũng đang hợp tác với một số nước để cùng phát triển công nghệ số và viễn thông nhằm giúp Lào mở rộng ảnh hưởng trên trường khu vực và quốc tế. Thông qua các biện pháp và chính sách này, chính phủ Lào nỗ lực đẩy nhanh quá trình số hóa và giải quyết các thách thức và vấn đề khác nhau trong quá trình phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.
Một số kết quả về chuyển đổi số Lào đã đạt được
Trong bối cảnh quá trình số hóa toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng, ngành truyền thông Lào đã đạt được những kết quả phát triển đáng kể trong những năm qua. Hiện nay, Lào đã lắp đặt mới được 98.524 km đường dây cáp quang, giúp hiện đại hóa hệ thống viễn thông, cho phép nhiều làng bản trên cả nước tiếp cận mạng internet, nâng cao độ phủ sóng và chất lượng dịch vụ của ngành truyền thông. Tính đến năm 2024, Lào đã cấp hơn 6,1 triệu số điện thoại di động và số lượng người dùng Internet đạt khoảng 4,61 triệu. Sự gia tăng liên tục của những con số này không chỉ cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người dân mà còn tiếp thêm động lực tăng trưởng mới cho sự phát triển của nền kinh tế Lào.
Hiện nay, tại Lào có 5 công ty cung cấp dịch vụ viễn thông, 10 công ty cung cấp dịch vụ internet loại một, 3 công ty loại hai và 13 công ty loại ba. Năm 2023, ngành viễn thông đã tạo ra hơn 5.000 tỷ Kip (khoảng 234 triệu USD) doanh thu cho Lào và đóng góp gần 391 tỷ Kip (khoảng 18 triệu USD) thuế cho Chính phủ, góp phần ổn định tài chính của quốc gia.
Đáng chú ý, mạng điện thoại di động của Lào đã phủ sóng đến 97% làng bản trên cả nước và hầu hết người dùng mạng đều có thể sử dụng dịch vụ 3G và 4G. Ngoài ra, Lào cũng đạt được tiến bộ đáng kể trong kết nối khu vực, thiết lập nhiều đường dây truyền tải với các nước láng giềng, trong đó có 6 đường dây với Thái Lan, 5 đường dây với Việt Nam, 2 đường dây với Campuchia và Myanmar và 3 đường dây với Trung Quốc.
Tuy nhiên, sự phát triển của ngành truyền thông ở Lào phải đối mặt với nhiều thách thức khi hàng triệu người chưa thể tiếp cận các công cụ kỹ thuật số.
Quỹ Phát triển viễn thông và chuyển đổi số của Lào và quy định những doanh nghiệp cần phải đóng góp vào quỹ này
Tháng 2/2024, Chính phủ Lào đã nghiên cứu và thảo luận về dự thảo Nghị định về Quỹ Phát triển viễn thông và chuyển đổi số. Ngày 22/5/2024, Thủ tướng Lào đã ký ban hành Nghị định này và có hiệu lực từ ngày 30/5/2024.
Nghị định về Quỹ Phát triển viễn thông và chuyển đổi hóa của Lào quy định các nguyên tắc, quy định về quản lý, sử dụng và giám sát để huy động và tích lũy vốn nhằm có đủ đủ nguồn lực tài chính phát triển viễn thông và chuyển đổi số một cách bền vững, minh bạch và có thể kiểm tra, góp phần hiện đại hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội quốc gia.
Quỹ Phát triển viễn thông và chuyển đổi số, viết tắt theo tiếng Anh là “DTTDF”, là quỹ quốc gia được thành lập với mục đích huy động và tích lũy vốn từ trong và ngoài nước nhằm phát triển các khu vực vùng sâu vùng xa, phát triển nguồn nhân lực, hệ thống cơ sở số, sử dụng an toàn công nghệ số, thúc đẩy ứng dụng về công nghệ số và chuyển đổi cơ sở hạ tầng viễn thông ở khu vực nông thôn.
Quỹ DTTDF được huy động vốn từ các nguồn như Ngân sách Nhà nước; 1% doanh thu của các đơn vị kinh doanh viễn thông, internet, đơn vị kinh doanh bưu chính và đơn vị kinh doanh kỹ thuật số (không bao gồm các loại thuế gián thu như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng); 5% doanh thu từ các sản phẩm dịch vụ do Chính phủ cung cấp; thu nhập từ quản lý quỹ; 30% số tiền phạt từ các hành vi vi phạm pháp luật về công nghệ và truyền thông; thu nhập từ phí viễn thông, an ninh mạng; sự hỗ trợ, đóng góp của các cá nhân, pháp nhân, tổ chức trong và ngoài nước; và các nguồn thu hợp pháp khác.
Theo quy định nêu trên về huy động vốn cho Quỹ DTTDF, các đơn vị kinh doanh viễn thông, internet, đơn vị kinh doanh bưu chính và đơn vị kinh doanh kỹ thuật số được xác định là những đối tượng phải nộp 1% doanh thu (không bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng), cụ thể:
• Doanh nghiệp viễn thông và Internet: các đơn vị cung cấp dịch vụ theo Điều 26 và 27 của Luật Viễn thông 2021 (sửa đổi);
• Doanh nghiệp bưu chính: các đơn vị cung cấp dịch vụ theo Điều 12 của Luật Bưu chính 2013 (sửa đổi) ;
• Doanh nghiệp kỹ thuật số: các đơn vị kinh doanh theo Điều 38 và 39 của Luật Công nghệ Thông tin và Truyền thông 2016 và Điều 46 của Luật Giao dịch Điện tử 2022 (sửa đổi).
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được khuyến khích mạnh mẽ Lào, chính phủ đã xác định công nghệ số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc xây dựng hạ tầng viễn thông và số hóa các lĩnh vực kinh tế đang trở thành ưu tiên hàng đầu, đòi hỏi sự chung tay đóng góp từ cả nhà nước và doanh nghiệp. Để thúc đẩy quá trình này, các doanh nghiệp hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định được yêu cầu đóng góp vào Quỹ Phát triển Viễn thông và Chuyển đổi số. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội nhằm hỗ trợ mục tiêu chung của quốc gia trong nỗ lực đạt được các mục tiêu chuyển đổi số đã đề ra.
Bài viết được thực hiện bởi sự hỗ trợ của Công ty TNHH Mekong Link










