Ngày 13/06/2019, Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã chính thức thông qua Luật Lâm nghiệp (Sửa đổi) số 64/QH, mở ra một kỷ nguyên mới trong chiến lược hiện đại hóa ngành lâm nghiệp, bảo vệ môi trường và quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên. Với việc thiết lập mục tiêu nâng độ che phủ của rừng lên 70%, siết chặt chuỗi cung ứng gỗ hợp pháp và đẩy mạnh thương mại hóa tín chỉ carbon, văn bản pháp lý quan trọng này không chỉ tái cấu trúc ngành kinh tế lâm nghiệp Lào mà còn tạo ra những tác động vô cùng sâu rộng tới đời sống kinh tế – xã hội của đất nước.
1. Bố cục và cấu trúc quy mô của Luật Lâm nghiệp Lào 2019
Luật Lâm nghiệp sửa đổi 2019 là một trong những đạo luật tài nguyên có quy mô lớn nhất của Lào. Văn bản này thay thế cho Luật Lâm nghiệp số 06/QH ban hành năm 2007 và được kết cấu chặt chẽ thành 15 Phần với 175 Điều cụ thể:
• Phần I: Những quy định chung (Điều 1 – Điều 9): Xác định mục tiêu quản lý, định nghĩa pháp lý về rừng, đất lâm nghiệp, chuỗi cung ứng gỗ hợp pháp, carbon rừng và các nguyên tắc chủ đạo.
• Phần II: Chiến lược lâm nghiệp (Điều 10 – Điều 13): Quy định khung chiến lược cấp quốc gia và cấp tỉnh nhằm hướng tới mục tiêu phủ xanh 70% diện tích.
• Phần III: Phân loại rừng (Điều 14 – Điều 18): Chia hệ thống rừng thành 3 loại gồm Rừng phòng hộ, Rừng bảo tồn và Rừng sản xuất; quy định thẩm quyền chuyển đổi loại rừng.
• Phần IV: Hoạt động lâm nghiệp (Điều 19 – Điều 65): Quy định toàn bộ quy trình kỹ thuật từ khảo sát, quy hoạch, khai thác, chế biến, mua bán, đấu giá gỗ đến bảo tồn, phòng cháy chữa cháy và trồng lại rừng.
• Phần V: Đất lâm nghiệp (Điều 66 – Điều 91): Quản lý, sử dụng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cơ chế cho thuê, tô nhượng đất lâm nghiệp cho đầu tư.
• Phần VI: Kinh doanh và hoạt động kinh doanh lâm nghiệp (Điều 92 – Điều 108): Quy định các loại hình kinh doanh như chế biến gỗ, xuất nhập khẩu, sản xuất than, du lịch sinh thái và kinh doanh carbon rừng.
• Phần VII đến Phần X: Phạm vi bảo vệ, Quyền/Nghĩa vụ người sử dụng, Quỹ bảo vệ rừng và Các điều cấm (Điều 109 – Điều 136): Phân cấp quản lý từ trung ương đến cấp bản, bảo đảm quyền thừa kế/chuyển nhượng rừng trồng, vận hành Quỹ Bảo vệ rừng và danh mục các hành vi cấm nghiêm ngặt.
• Phần XI đến Phần XV: Vụ án lâm nghiệp, Cơ quan kiểm tra, Ngày lễ và Chế tài xử lý (Điều 137 – Điều 175): Quy trình tố tụng hình sự lâm nghiệp, thẩm quyền lực lượng kiểm lâm, chế tài phạt tiền, bồi thường và hiệu lực thi hành.
2. Các nội dung cốt lõi và điểm mới đột phá
A. Phân loại và phân cấp quản lý 3 loại rừng rõ ràng
Luật tiếp tục chuẩn hóa 3 nhóm rừng chính là Rừng phòng hộ, Rừng bảo tồn và Rừng sản xuất. Việc chuyển đổi giữa các loại rừng này đòi hỏi các quy trình phê duyệt rất nghiêm ngặt. Đáng chú ý, thẩm quyền quyết định các dự án chuyển đổi đất lâm nghiệp quy mô lớn được phân cấp chặt chẽ giữa Quốc hội, Chính phủ và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh để tránh lạm quyền và thất thoát tài nguyên.
B. Cấm tuyệt đối xuất khẩu gỗ thô từ rừng tự nhiên
Một trong những điểm cứng đắn nhất của luật là nghiêm cấm xuất khẩu gỗ tròn, gỗ xẻ, gỗ bào, gốc cây, cành cây và than đen chế biến từ rừng tự nhiên. Nhà nước Lào chỉ cho phép xuất khẩu đồ gỗ thành phẩm đã qua chế biến nhằm kích thích hạ tầng công nghiệp chế biến trong nước và tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm.
C. Khuyến khích trồng rừng thương mại và bảo hộ quyền sở hữu
• Tự do chuyển nhượng và thừa kế: Khác với rừng tự nhiên thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước quản lý, người trồng rừng trên diện tích đất hợp pháp có đầy đủ quyền sở hữu, được tự do chuyển nhượng, để lại thừa kế, thế chấp ngân hàng hoặc góp vốn kinh doanh.
• Thủ tục chặt hạ đơn giản: Chủ rừng trồng đã đăng ký có quyền khai thác thương mại theo quy trình kỹ thuật mà không cần phải trải qua các thủ tục xin cấp phép phức tạp như rừng tự nhiên.
D. Mở đường cho kinh doanh tín chỉ Carbon và dịch vụ hệ sinh thái
Luật chính thức pháp lý hóa khái niệm “Carbon rừng” và “Chi trả dịch vụ hệ sinh thái rừng”. Nhà nước Lào cho phép và khuyến khích các cá nhân, tổ chức tham gia thị trường mua bán tín chỉ carbon quốc tế, du lịch sinh thái để tạo nguồn thu bền vững cho công tác bảo tồn mà không cần phải chặt hạ cây rừng.
E. Thiết lập Lực lượng Kiểm lâm và Cơ quan Điều tra Chuyên biệt
Luật quy định thẩm quyền tố tụng hình sự riêng cho ngành lâm nghiệp. Lực lượng Kiểm lâm được trang bị đồng phục, búa lâm nghiệp chuyên dụng, phương tiện và có quyền tiến hành điều tra, bắt giữ, thu giữ vật chứng và khởi tố vụ án ra Viện kiểm sát nhân dân.
3. Thời gian thực hiện và văn bản bị thay thế
• Thời gian thực hiện: Luật Lâm nghiệp sửa đổi 2019 chính thức có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày Chủ tịch nước ra Sắc lệnh ban hành (Sắc lệnh số 255/CTN ngày 25/07/2019) và đăng Công báo.
• Văn bản bị thay thế: Đạo luật này thay thế hoàn toàn Luật Lâm nghiệp số 06/QH ban hành ngày 24/12/2007.
4. Đánh giá tác động đối với đất nước Lào
1. Chuyển đổi mô hình kinh tế từ “khai thác thô” sang “phát triển xanh”: Việc đóng cửa xuất khẩu gỗ thô từ rừng tự nhiên kết hợp đẩy mạnh thị trường tín chỉ carbon và du lịch sinh thái giúp Lào vừa giữ được diện tích “lá phổi xanh”, vừa tạo ra nguồn thu ngân sách mới và bền vững.
2. Thu hút nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước vào chế biến sâu: Nhờ các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và bảo hộ quyền sở hữu đối với rừng trồng, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã mạnh dạn đầu tư vào dây chuyền sản xuất than trắng, chế biến gỗ tinh chế và phát triển nguồn nguyên liệu nhân tạo.
3. Tạo sinh kế ổn định, giảm nghèo cho người dân vùng sâu vùng xa: Chính sách giao đất giao rừng cấp bản và hỗ trợ định canh định cư giúp chấm dứt tình trạng du canh du cư, đốt nương làm rẫy. Người dân bản địa được hưởng lợi trực tiếp từ việc trồng rừng, chi trả dịch vụ môi trường và tham gia bảo vệ rừng.
4. Siết chặt kỷ cương, chống rò rỉ tài nguyên:
Quy định minh bạch về đấu giá gỗ công khai tại bãi tập kết tập trung, kết hợp với chế tài xử phạt nặng gấp 3 đến 5 lần giá trị thị trường đối với các hành vi vi phạm đã góp phần đẩy lùi nạn khai thác và buôn lậu gỗ trái phép.
5. Kết luận
Luật Lâm nghiệp Lào 2019 (Sửa đổi) là một bước tiến mang tính nền tảng, thể hiện quyết tâm chiến lược của Đảng và Nhà nước Lào trong việc hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Văn bản không chỉ dựng lên một “hàng rào pháp lý” vững chắc bảo vệ tài nguyên rừng vô giá, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế lâm nghiệp theo hướng xanh, hiện đại và bền vững trong nhiều thập kỷ tới
Bài viết liên quan:
Tìm hiểu phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp
Về việc tổ chức thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT của đơn vị cung cấp sản phẩm kỹ thuật số và dịch vụ số (Digital Platform) hoặc kinh doanh thương mại điện tử từ nước ngoài cho người dùng tại Lào.
Quy định về việc quản lý chuyển vốn ra vào nước Lào, cũng như các hoạt động cho vay, nhận vay và tín dụng thương mại với nước ngoài
Quy định về việc nhập khẩu nhiên liệu và dầu nhờn
Quy định mới về quản lý và sử dụng con dấu tại Lào
Lào Siết chặt công tác Quản lý Xuất nhập cảnh và người Nước ngoài theo luật mới
Luật Tài sản công CHDCND Lào
Tìm hiểu Chỉ thị 11 và những thay đổi trong chính sách khoáng sản của Lào
Hướng dẫn thực hiện Thuế Thu nhập cá nhân của Lào
Tổng quan về hệ thống quy định thuế quan tại Lào
Lào chính thức áp dụng luật thuế thu nhập mới từ 3/7/2026 điều chỉnh chính sách thuế doanh nghiệp và biểu thuế lũy tiến
Chính phủ Lào ban hành quy định mới xử phạt hành chính các vi phạm trong lĩnh vực doanh nghiệp