Khu công nghiệp tỷ USD tại Viêng Chăn: Điểm đến mới cho dòng vốn sản xuất, chế biến và logistics

Với quy mô 307 ha, tổng vốn phát triển dự kiến khoảng 1 tỷ USD, khả năng thu hút hơn 90 doanh nghiệp và tạo khoảng 10.000 việc làm, Khu công nghiệp Vientiane-Litu đang mở ra một không gian đầu tư mới tại Thủ đô Viêng Chăn. Việc định hướng đồng thời vào chế biến khoáng sản, nông sản và dịch vụ hậu cần giúp dự án trở thành địa điểm đáng chú ý đối với các doanh nghiệp đang tìm kiếm cơ hội mở rộng sản xuất tại Lào.

Bộ Công Thương Lào và Công ty TNHH Lao-Litu Mining vừa ký Biên bản ghi nhớ (MOU) về nghiên cứu khả thi dự án Khu công nghiệp Vientiane-Litu, dự kiến triển khai tại các bản Natham, Phrao, Nong Dong và Don Hai, huyện Pak Ngum, Thủ đô Viêng Chăn. Theo kế hoạch, thời gian nghiên cứu khả thi kéo dài khoảng 24 tháng. Tuy đây mới là giai đoạn chuẩn bị, song quy mô và cơ cấu dự kiến của dự án cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý: hình thành khu công nghiệp tích hợp từ sản xuất, chế biến đến kho vận và dịch vụ hỗ trợ ngay tại khu vực Thủ đô Viêng Chăn.

Từ 307 ha đất công nghiệp đến hệ sinh thái sản xuất mới

Điểm đáng chú ý của Vientiane-Litu là toàn bộ khu vực nghiên cứu rộng 307 ha thuộc quỹ đất của doanh nghiệp tại huyện Pak Ngum. Dự án được phân thành ba khu chức năng với định hướng tương đối rõ ràng, tạo điều kiện hình thành các chuỗi sản xuất chuyên biệt thay vì phát triển khu công nghiệp theo mô hình cho thuê mặt bằng đơn thuần.

Khu A rộng 153 ha, nằm tại các bản Natham và Phrao, được định hướng trở thành trung tâm chế biến khoáng sản theo chuỗi sản xuất, đồng thời tiếp nhận một số ngành công nghiệp chế biến khác. Khu vực này dự kiến bố trí các nhà máy chế biến khoáng sản, kho nguyên liệu, hệ thống xử lý nước thải và trạm điện. Đây có thể là phân khu thu hút sự quan tâm lớn của các doanh nghiệp có năng lực về tuyển, luyện, chế biến sâu khoáng sản; sản xuất vật liệu; cơ khí; thiết bị công nghiệp; năng lượng và công nghệ môi trường. Việc dành diện tích lớn nhất cho chế biến khoáng sản cũng phản ánh xu hướng chuyển từ khai thác và xuất khẩu nguyên liệu thô sang nâng tỷ trọng chế biến, gia tăng giá trị sản phẩm ngay tại Lào. Nếu được triển khai đúng định hướng, đây không chỉ là cơ hội cho nhà đầu tư trực tiếp vào nhà máy mà còn mở ra thị trường cho doanh nghiệp cung cấp máy móc, dây chuyền, hệ thống điện, xử lý nước, kho chứa và dịch vụ kỹ thuật.

Khu B rộng 100 ha, tại bản Nong Dong, tập trung vào chế biến nông sản. Dự kiến tại đây sẽ hình thành trung tâm phân loại sản phẩm, các nhà máy chế biến, trạm điện và hệ thống xử lý nước thải. Đây là phân khu có dư địa lớn đối với những doanh nghiệp theo đuổi mô hình sản xuất gắn với vùng nguyên liệu. Thay vì chỉ thu mua và xuất khẩu nông sản sơ chế, nhà đầu tư có thể tính đến các chuỗi giá trị khép kín từ phân loại, bảo quản, chế biến đến đóng gói và phân phối. Nhóm ngành có thể quan tâm gồm chế biến cà phê, sắn, ngô, gạo, trái cây, thực phẩm; thức ăn chăn nuôi; kho lạnh; bao bì; thiết bị bảo quản sau thu hoạch và logistics nông sản.

Trong khi đó, Khu C rộng 54 ha, tại bản Don Hai, được quy hoạch làm khu dịch vụ, gồm văn phòng quản lý, kho hàng và khu lưu trú cho người lao động. Đây sẽ là bộ phận hỗ trợ hoạt động của toàn khu công nghiệp, đồng thời mở thêm không gian đầu tư trong các lĩnh vực kho vận, thương mại, lưu trú, quản lý và dịch vụ doanh nghiệp. Sự kết hợp giữa ba phân khu tạo cho Vientiane-Litu khả năng phát triển thành một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh: nguyên liệu – chế biến – kho vận – dịch vụ.

Quy mô 1 tỷ USD, mục tiêu hơn 90 doanh nghiệp

Theo ông Bounpheng Sibounheuang, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp chế biến, Khu công nghiệp Vientiane-Litu là dự án thứ 6 được ký MOU nghiên cứu khả thi phát triển khu công nghiệp kể từ khi Chính phủ Lào ban hành Nghị định số 313 về khu công nghiệp ngày 6/3/2025. Con số này cho thấy phát triển khu, cụm công nghiệp đang dần trở thành một hướng đi quan trọng trong quá trình tổ chức lại không gian sản xuất của Lào.

Đáng chú ý, tổng vốn phát triển Vientiane-Litu được dự kiến lên tới khoảng 1 tỷ USD. Khi hoàn thành, dự án kỳ vọng thu hút hơn 90 doanh nghiệp, tạo khoảng 10.000 việc làm. Nếu những mục tiêu này được hiện thực hóa, tác động của dự án sẽ không dừng ở phạm vi huyện Pak Ngum. Một khu công nghiệp quy mô lớn có thể kéo theo nhu cầu đáng kể về xây dựng, vật liệu, cơ điện, vận tải, kho bãi, nhà ở, thương mại, thực phẩm, dịch vụ tài chính, đào tạo nghề và nhiều ngành phụ trợ khác.

Đây chính là yếu tố làm nên sức hấp dẫn của các dự án khu công nghiệp mới: cơ hội không chỉ dành cho những doanh nghiệp thuê đất xây nhà máy mà còn dành cho cả hệ sinh thái nhà cung ứng đi cùng nhà máy.

Không chỉ là cơ hội cho những nhà đầu tư lớn

Với dự án quy mô khoảng 1 tỷ USD, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể cho rằng Vientiane-Litu chỉ dành cho các tập đoàn lớn. Thực tế, một khu công nghiệp dự kiến có hơn 90 doanh nghiệp sẽ tạo ra nhiều tầng cơ hội đầu tư khác nhau. Nhà đầu tư quy mô lớn có thể quan tâm đến nhà máy chế biến khoáng sản, chế biến nông sản, hạ tầng năng lượng hoặc logistics. Doanh nghiệp quy mô vừa có thể tham gia sản xuất phụ trợ, kho lạnh, bao bì, cơ khí, vận tải, vật liệu xây dựng hoặc cung cấp thiết bị. Các doanh nghiệp nhỏ hơn vẫn có thể tìm kiếm thị trường ở những mảng dịch vụ kỹ thuật, bảo trì, nhà ở công nhân, cung cấp thực phẩm, thương mại, vận chuyển và nhiều dịch vụ phục vụ hoạt động thường xuyên của khu công nghiệp.

Vì vậy, giá trị của Vientiane-Litu không chỉ nằm ở diện tích 307 ha mà còn nằm ở khả năng tạo ra một thị trường mới xung quanh hơn 90 cơ sở sản xuất và khoảng 10.000 lao động trong tương lai.

Cơ hội đáng quan tâm đối với doanh nghiệp Việt Nam

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, dự án Vientiane-Litu mở ra một số hướng tiếp cận đáng chú ý.

Trước hết là chế biến nông sản. Đây là lĩnh vực nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có kinh nghiệm về công nghệ, tổ chức vùng nguyên liệu, chế biến thực phẩm, kho lạnh và phân phối. Việc đầu tư cơ sở chế biến tại Lào có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp nguồn nguyên liệu và nâng giá trị sản phẩm tại chỗ.

Thứ hai là cơ khí, thiết bị và công nghiệp phụ trợ. Việc hình thành hàng chục nhà máy sẽ kéo theo nhu cầu về kết cấu thép, thiết bị điện, hệ thống cấp nước, xử lý nước thải, dây chuyền sản xuất, phụ tùng và bảo trì công nghiệp.

Thứ ba là logistics và kho vận. Khi sản xuất tăng lên, nhu cầu vận chuyển nguyên liệu đầu vào và hàng hóa đầu ra sẽ tăng theo. Các doanh nghiệp có kinh nghiệm về vận tải xuyên biên giới, kho bãi, khai báo hải quan và phân phối có thể nghiên cứu tham gia từ giai đoạn sớm.

Thứ tư là xây dựng hạ tầng công nghiệp. Một khu công nghiệp 307 ha cần lượng vốn và khối lượng xây dựng lớn đối với đường nội bộ, nhà xưởng, kho, trạm điện, cấp thoát nước, nhà ở và các công trình dịch vụ.

Với doanh nghiệp Việt Nam, lợi thế không nhất thiết phải là vốn lớn nhất, mà có thể nằm ở kinh nghiệm triển khai tại thị trường Lào, khả năng cung cấp dịch vụ linh hoạt và kết nối thị trường hai nước.

Thời điểm thích hợp để nghiên cứu cơ hội từ sớm

Vientiane-Litu hiện vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu khả thi và thời gian nghiên cứu dự kiến kéo dài 24 tháng. Điều đó đồng nghĩa dự án còn phải trải qua nhiều bước về quy hoạch, kỹ thuật, môi trường, đầu tư và các thủ tục liên quan trước khi bước sang giai đoạn triển khai chính thức.

Tuy nhiên, với các nhà đầu tư, đây lại chính là giai đoạn đáng chú ý. Thông thường, doanh nghiệp tiếp cận một khu công nghiệp khi hạ tầng đã hoàn thiện sẽ dễ dàng hơn trong việc đưa nhà máy vào hoạt động, nhưng đồng thời cơ hội lựa chọn vị trí, tìm kiếm đối tác và tham gia các gói cung ứng ban đầu cũng có thể thu hẹp. Việc nghiên cứu từ sớm cho phép doanh nghiệp theo dõi quá trình hoàn thiện dự án, xác định phân khu phù hợp, tính toán nguồn nguyên liệu, thị trường đầu ra, chi phí logistics và xây dựng mạng lưới đối tác tại Lào trước khi quyết định bỏ vốn.

Với quy mô dự kiến 1 tỷ USD, 307 ha, hơn 90 doanh nghiệp và khoảng 10.000 việc làm, Vientiane-Litu đang cho thấy tham vọng trở thành một cực sản xuất mới của khu vực Viêng Chăn. Nếu dự án được triển khai đúng tiến độ và hình thành được chuỗi liên kết giữa chế biến khoáng sản, nông sản, logistics và dịch vụ, nơi đây có thể trở thành một địa chỉ mới đáng quan tâm đối với dòng vốn sản xuất trong những năm tới.

Đối với nhà đầu tư, đặc biệt là doanh nghiệp Việt Nam đang tìm kiếm dư địa tăng trưởng tại Lào, câu hỏi lúc này có lẽ không chỉ là “Vientiane-Litu sẽ hình thành như thế nào”, mà còn là “doanh nghiệp có thể tham gia vào mắt xích nào của hệ sinh thái trị giá 1 tỷ USD này”.

Những lĩnh vực có thể nghiên cứu cơ hội tại Vientiane-Litu trong tương lai:

– Chế biến sâu khoáng sản và vật liệu;

– Chế biến nông sản, thực phẩm;

– Kho lạnh và bảo quản sau thu hoạch;

– Cơ khí, kết cấu thép và công nghiệp phụ trợ;

– Máy móc, dây chuyền và thiết bị công nghiệp;

– Hệ thống điện và năng lượng phục vụ sản xuất;

– Công nghệ xử lý nước và môi trường;

– Xây dựng nhà xưởng, kho và hạ tầng kỹ thuật;

– Logistics, vận tải và kho bãi;

– Bao bì, đóng gói và phân phối;

– Nhà ở và dịch vụ cho người lao động;

– Dịch vụ thương mại, tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp.