Bộ Công Thương Lào siết chặt quản lý, quyết liệt xử lý hoạt động khoáng sản trái phép

Trong thời gian qua, cùng với sự mở rộng quy mô của ngành khai khoáng, tình trạng khai thác lậu, giao dịch phi chính thức và vi phạm quy định xuất nhập khẩu tài nguyên đã gây thất thoát cho ngân sách quốc gia, đồng thời đe dọa đến môi trường sinh thái. Để chấn chỉnh trật tự trong lĩnh vực này, Văn phòng Thủ tướng Lào trước đó đã ban hành Chỉ thị số 46 vào ngày 13 tháng 4 năm 2026. Quyết định số 1868 mới nhất của Bộ Công thương đóng vai trò là văn bản hướng dẫn chi tiết và triển khai thực hiện đồng bộ chỉ thị của người đứng đầu Chính phủ.

Theo văn bản mới ban hành, Bộ Công thương Lào xác định ba nhóm giải pháp trọng tâm mang tính quyết liệt. Trước hết, cơ quan quản lý sẽ tiến hành rà soát toàn diện và kiểm tra diện rộng đối với tất cả các nhà máy chế biến khoáng sản dưới sự chủ trì của Cục Địa chất và Khoáng sản phối hợp cùng Sở Công thương các tỉnh, thành phố. Hoạt động này cũng bao gồm việc tăng cường giám sát các giao dịch tài nguyên trên môi trường mạng và tuần tra thực địa các điểm khai thác tự phát nhằm bảo đảm không bỏ sót vi phạm.

Bên cạnh đó, các chế tài nghiêm khắc sẽ được áp dụng nhằm tạo tính răn đe mạnh mẽ, bao gồm phạt hành chính, đình chỉ vận hành, tước giấy phép kinh doanh và tịch thu toàn bộ phương tiện, thiết bị vi phạm đối với cả tổ chức và cá nhân liên quan. Đồng thời, Bộ Công thương cũng chủ trương xây dựng cơ chế quản trị xã hội thông qua việc thiết lập các đường dây nóng, hộp thư tố giác bảo mật để tiếp nhận tin báo từ quần chúng nhân dân, kèm theo các phương án khen thưởng bằng tài chính hoặc trích tỷ lệ từ tài nguyên thu hồi cho người cung cấp thông tin chính xác.

Việc ban hành Quyết định số 1868 khẳng định quyết tâm của Chính phủ Lào trong việc chuẩn hóa hoạt động của ngành công nghiệp khai khoáng. Cơ quan chức năng kêu gọi sự tham gia giám sát tích cực từ cộng đồng nhằm duy trì tính minh bạch, bảo vệ tài nguyên quốc gia và thúc đẩy ngành mỏ phát triển theo hướng bền vững.

Trước Quyết định 1868 này, vào đầu tháng 5 năm 2026, Bộ Năng lượng và Mỏ Lào cũng đã ban hành Thông báo số 1555 về việc bắt buộc kiểm định chất lượng khoáng sản nghiêm ngặt trước khi xuất khẩu. Như vậy, Quyết định 1868 của Bộ Công thương phối hợp với Thông báo 1555 của Bộ Năng lượng và Mỏ tạo thành thế gọng kìm pháp lý kiểm soát cả đầu vào (khai thác, chế biến) lẫn đầu ra (thương mại, xuất khẩu) của ngành mỏ. Những động thái này tiếp tục cho thấy nỗ lực của Chính phủ Lào trong giai việc rà soát lại toàn bộ các dự án thí điểm khai thác khoáng sản diện rộng được cấp phép từ những năm trước nhằm chấn chỉnh tình trạng doanh nghiệp đầu cơ giữ đất nhưng không khai thác, hoặc khai thác lậu gây thất thu thuế nghiêm trọng.