Bộ Công Thương Lào Lý giải nguyên nhân giá nhiên liệu giảm nhưng giá cả thị trường chưa hạ nhiệt

Ngày 25 tháng 6 năm 2026, Vụ Thương mại Nội địa thuộc Bộ Công Thương Lào đã ban hành văn bản giải trình chi tiết nhằm giải đáp những thắc mắc của dư luận về việc giá dầu thế giới và trong nước liên tục điều chỉnh giảm, nhưng giá các mặt hàng nhu yếu phẩm tại các chợ truyền thống và hệ thống bán lẻ vẫn duy trì ở mức cao.

Cơ quan quản lý đã phân tích cụ thể 5 nguyên nhân cốt lõi tác động đến độ trễ của chuỗi truyền dẫn giá cả trên thị trường như sau:

Chu kỳ tiêu thụ hàng hóa tồn kho chịu giá vốn cao: Các mặt hàng hiện đang lưu thông trên hệ thống kệ hàng phần lớn được các doanh nghiệp đặt hàng và nhập khẩu từ 3 đến 6 tháng trước. Đây là giai đoạn giá nhiên liệu và chi phí vận hành logistics toàn cầu đang ở mức đỉnh. Giá bán lẻ hiện tại phải được tính toán dựa trên mức giá vốn nhập kho cũ và chỉ có thể điều chỉnh giảm sau khi lượng hàng tồn kho chi phí cao này được thị trường tiêu thụ hết.

Cơ cấu chi phí thành phẩm phụ thuộc nhiều biến số vĩ mô: Chi phí vận tải đường bộ chỉ chiếm một tỷ trọng nhất định trong tổng cơ cấu giá thành sản phẩm. Giá bán cuối cùng của một mặt hàng còn chịu áp lực lớn từ giá nguyên liệu đầu vào, chi phí đóng gói, nhân công, tiền điện sản xuất và đặc biệt là sự biến động tỷ giá của đồng Kíp Lào so với đồng Bạt Thái và Đô la Mỹ. Việc một mình giá dầu giảm không đủ động lực để kéo toàn bộ tổng chi phí sản xuất xuống ngay lập tức.

Tâm lý phòng ngừa rủi ro và ổn định biên độ giá của doanh nghiệp: Các nhà sản xuất và đơn vị phân phối có xu hướng thận trọng, tránh điều chỉnh giá bán quá thường xuyên để bảo vệ chuỗi tính toán tài chính và giữ ổn định tâm lý người tiêu dùng. Doanh nghiệp thường chọn giải pháp tiếp tục quan sát thị trường cho đến khi xu hướng giảm của giá nhiên liệu được duy trì liên tục và định hình một chu kỳ ổn định dài hạn.

Sự khác biệt về độ nhạy cảm giá giữa các nhóm ngành hàng: Tốc độ phản ứng với giá dầu của mỗi loại hàng hóa có sự phân hóa rõ rệt. Nhóm nông sản tươi sống, thịt lợn, rau củ và dịch vụ chuyển phát nhanh có độ nhạy cảm cao nên sẽ có xu hướng điều chỉnh nhanh hơn. Ngược lại, nhóm hàng hóa chế biến sâu, hóa mỹ phẩm nhập khẩu hay đồ điện tử gia dụng có chuỗi cung ứng phức tạp, trải qua nhiều khâu trung gian nên tiến trình giảm giá sẽ cần nhiều thời gian hơn.

Độ trễ trong cơ chế tự điều tiết của thị trường: Quy luật cung cầu và tính chất cạnh tranh thương mại sẽ tự động ép các doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán về mức hợp lý để giữ thị phần khi chi phí đầu vào giảm trường kỳ. Tuy nhiên, cơ chế tự điều tiết này đòi hỏi một khoảng thời gian nhất định để đồng bộ hóa với sự ổn định của tỷ giá hối đoái và năng lực sản xuất nội địa.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng và duy trì an ninh kinh sinh, Vụ Thương mại Nội địa khẳng định sẽ tăng cường áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với Nhóm hàng hóa danh mục A (nhóm mặt hàng thiết yếu bao gồm: gạo, trứng gà, thịt gà, thịt lợn, cá và xăng dầu). Cơ quan quản lý thị trường sẽ giám sát chặt chẽ biên độ giá, kiên quyết không để xảy ra tình trạng đầu cơ tích trữ hoặc tăng giá bất hợp lý đối với các mặt hàng chiến lược này.

Đồng thời, Bộ Công Thương Lào kêu gọi người dân nâng cao ý thức giám sát thị trường. Khi phát hiện các hành vi găm hàng, đẩy giá, thổi giá hoặc áp dụng các hình thức cạnh tranh không lành mạnh từ phía các gian thương, người tiêu dùng cần lập tức phản ánh qua đường dây nóng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của Bộ theo số 1510. Cơ quan chức năng cam kết sẽ tiến hành thanh tra, xác minh làm rõ và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật nhằm thiết lập lại trật tự kinh doanh minh bạch.